Fındık Filiz Güvesi (Gypsonoma dealbana) ve Mücadele Yöntemleri

Fındık Filiz Güvesinin Tanımı

Fındık filiz güvesinin ergin bireyleri yaklaşık 5 mm boyundadır. Ön kanatlar sütlü kahverengi, beyaz çizgili ve ortasında sarı-kahverengi geniş bir bant bulunur. Kanadın dip kısmı gri-siyah çizgili, dış kenarı koyu kahverengi çizgilidir. Arka kanatlar kahverengi-gri tonlardadır.

• Yumurtaları: 0.5-0.7 mm uzunluğunda, mat beyaz ve basık görünümlüdür.
• Larvaları: Açık sarı renkli, baş ve ense siyah-kahverengidir.
• Pupaları: Kızıl kahverengi, 7-8 mm boyunda olup kısa kıllarla kaplıdır.

Fındık Filiz Güvesinin Yaşayışı

Zararlı, kışı larva halinde fındık diplerinde veya kozalak akarlarının (Phytoptus avellanae) oluşturduğu kozalaklar içinde geçirir.

• İlk Görülme: Mayıs sonlarında erginler ortaya çıkar.
• Yumurta Bırakma: Erginler ortalama 5-6 gün sonra yumurtalarını fındık yapraklarının üst yüzeyine bırakır. Bir dişi ortalama 40 yumurta bırakabilir.
• Larva Dönemi: Larvalar yaprağın alt yüzeyine geçerek iki damarın birleştiği noktada 4-4.5 ay beslenir. Bu sırada ağ örer ve ağın içinde larva pislikleri birikir.

Fındık filiz güvesi yılda tek döl vermektedir.

Fındık Filiz Güvesinin Zarar Şekilleri

Larvalar temmuz ayında yapraklarda zarar vermeye başlar. Orta damarda galeri açarak beslenir ve uygun olmadığında gizlenir.

• Sürgün Zararı: Göz dipleri ve kozalaklarda beslenerek erkek organları birbirine ağla bağlar, gelişmelerini engeller ve kıvrılmalarına neden olur.
• Tipik Belirti: Henüz gelişmekte olan sürgünler kurur fakat ağla dala yapıştıkları için düşmez. Bu kurumuş sürgünler zararlının en net göstergesidir.
• Sürgün Ucu Kuruması: Larvalar sürgün özünde galeri açarak uç kısmın kurumasına yol açar.

Bir larva ortalama 5 sürgünde zarar oluşturabilir ve ürün kaybı %30’a kadar çıkabilir.

Yayılış Alanı

Fındık filiz güvesi özellikle Karadeniz Bölgesi fındık bahçelerinde yaygındır. Nadiren kavak ağaçlarında da zarar oluşturabilir.

Fındık Filiz Güvesi ile Mücadele

Doğal Düşmanlar

Doğada zararlıyı baskılayan birçok parazitoid bulunur. Bunlardan Macrocentrus grandi ve Meteorus fragitis en bilinenleridir ve yaklaşık %15 oranında doğal kontrol sağlar.

Kimyasal Mücadele

Kimyasal mücadeleye ihtiyaç olup olmadığı, yaprak sayımı ile belirlenir.

• Eşik Değer: 100 yaprakta ortalama 15 zarar belirtisi görüldüğünde mücadeleye başlanır.
• İlaçlama Zamanı: Hasattan sonra, yapraklarda larvaların beslenme belirtileri netleşince başlanır. Larvalar erkek organlara veya kozalaklara geçmeden, Eylül sonuna kadar ilaçlama tamamlanmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

Fındık filiz güvesi ne zaman zarar verir?
Temmuz ayında yapraklarda, sonbaharda ise sürgün ve kozalaklarda zarar verir.

Fındık filiz güvesi ürün kaybına neden olur mu?
Evet, kontrol edilmezse ürün kaybı %30’a kadar çıkabilir.

Kimyasal mücadele şart mı?
Zararlı yoğunluğu eşik değerin altındaysa, doğal düşmanlar yeterli kontrol sağlayabilir. Ancak eşik değeri aşarsa kimyasal mücadele gerekir.

İlginizi Çekebilir:

• “Fındık zararlıları” ifadesinden fındık kurdu sayfasına bağlantı