Sarı Kabuklu Bit (Aonidiella citrina)

Sarı Kabuklu Bitin Tanımı

• Ergin dişilerin kabuğu daire şeklinde ve yassıdır.
• Kırmızı kabuklu bitte ise kabuk bombelidir.
• Sarı kabuklu bit ovovivipardır; yani yumurta bırakmaz. Yumurtalar dişinin karnında açılır ve dişi, hareketli larvalar doğurur.
• Larvalar 1–2 gün dişinin kabuğu altında kalır, ardından uygun bir yere tutunarak gelişimlerine devam eder.

Görülme Zamanı

• Ege Bölgesi: İlk hareketli larvalar mayıs sonunda ortaya çıkar.
• Akdeniz Bölgesi: Mayıs başında görülür.
• Karadeniz Bölgesi: Haziran ayında ilk larvalar ortaya çıkar.
• Döl Sayısı: Ege’de yılda 3, Akdeniz’de 4–5 döl verebilir.

Sarı Kabuklu Bitin Zarar Şekli

• Hortumunu bitki dokusuna sokarak özsuyu emer ve zehirli salgılar ile hücre dokusunu parçalar.
• En çok yapraklarda, sonra meyvelerde zarar yapar.
• Sürgün ve dallarda zararı çok azdır.
• Meyve kabuğu üzerinde oluşan lekeler, ürünün pazar değerini büyük oranda düşürür.
• Yoğun olarak tozlu yol kenarları ve fabrika yakınlarındaki bahçelerde görülür.

Konukçuları

Sarı kabuklu bit yalnızca turunçgillerde değil, pek çok bitkide görülebilir. Zararlı tespit edilen bitkiler:

• Zeytin, zakkum, akasya, keçiboynuzu, sedir, Japon elması, okaliptüs, incir, kauçuk, dut, karaçam, antepfıstığı, bağ ve süs bitkileri.
• Doğu Akdeniz’de ayrıca dut, nar, melengiç, alıç ve mersin bitkileri de konukçular arasındadır.
• Ancak kış konukçuları çoğunlukla turunçgiller ve nadiren mersindir.

Sarı Kabuklu Bit ile Mücadele

Kültürel Önlemler

• Ağaçların kuvvetli tutulması gerekir.
• Yol kenarındaki ağaçlarda zararlı daha çok görüldüğü için yolların toz kaldırmaması sağlanmalıdır.

Mekanik Mücadele

• Yoğun bulaşık dallar kesilmeli ve parazitoit çıkışından sonra yakılmalıdır.

Biyolojik Mücadele

• Doğal düşmanların etkinliği korunmalı, gereksiz ilaçlamadan kaçınılmalıdır.
• Parazitlenme %50’nin üzerindeyse ilaçlama yapılmamalıdır.
• İlaçlamalar en geç temmuz sonunda bitirilmeli, sonbaharda kaplama ilaçlama yapılmamalıdır.

Kimyasal Mücadele

• İki dönemde ilaçlama yapılabilir:
  • Kış dönemi: Hasattan hemen sonra şubat sonuna kadar.
  • Yaz dönemi: Mayıs ayından itibaren larva çıkışları haftada 2 kez kontrol edilmelidir.
• Eşik değerler:
  • Sarı kabuklu bit → yaprak başına 20 birey.
  • Kırmızı kabuklu bit → yaprak başına 0,5 birey.
• Meyve bulaşıklığı %15’i geçtiğinde ilaçlama yapılmalıdır.
• Yazlık yağlar ile yapılan ilaçlamalar kışın daha etkili sonuç verir.

Sık Sorulan Sorular (SSS)

Sarı kabuklu bit ile kırmızı kabuklu bit arasındaki fark nedir?

Sarı kabuklu bit yapraklarda yoğunlaşırken, kırmızı kabuklu bit daha çok meyvelerde bulunur. Ayrıca sarı kabuklu bitin kabuğu yassı, kırmızı kabuklu bitin kabuğu ise bombelidir.

Sarı kabuklu bit en çok hangi bölgelerde görülür?

En çok Akdeniz ve Ege bölgelerinde görülür. Karadeniz’de ise haziran ayı itibarıyla ortaya çıkar.

Doğal mücadele yöntemleri yeterli olur mu?

Doğal düşmanların parazitlenme oranı %50’nin üzerindeyse kimyasal ilaçlama yapılmasına gerek yoktur.

• Turunçgil ağaçlarını etkileyen bir diğer zararlı için Kırmızı Kabuklu Bit yazımıza göz atın.
• Daha fazla bilgi için Haşarat kategorisi sayfamızı ziyaret edin.