Sonbaharda Mantar Zehirlenmelerine Dikkat Edin!

Türkiye’deki Mantar Türleri ve Riskler

Şile Devlet Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Serap Türk, Türkiye’de pek çok farklı mantar türü olduğunu ancak çoğunun zehirli olduğunu belirtiyor. “Her mantar zehirlenmesi aynı şekilde ilerlemez,” diyor Dr. Türk. “Bazı vakalar hafif mide bulantısıyla sınırlı kalırken, bazıları ölümle sonuçlanabilir.” Farklı mantar türlerinin farklı toksinler içermesi bu duruma neden olur. Örneğin, Omphalotus, Clitocybe ve Inocybe gibi türler sindirim sistemini etkileyerek bulantı, kusma ve ishal yapabilir. Genellikle hafif seyreden bu durumlar sıvı kaybına yol açabilir ve tıbbi müdahale gerekebilir. Cortinarius türlerinde bulunan ‘orellin’ maddesi ise böbrek hasarına yol açabilir ve belirtiler bazen bir hafta sonra ortaya çıkabilir.

Bir Diğer Konumuz: Çöven suyundan elde edilen molekül kanserle mücadelede umut oldu

Amanita Muscaria ve Sinir Sistemi Üzerindeki Etkisi

Amanita muscaria gibi bazı mantarlar sinir sistemini etkiler. Bu mantarlar halüsinasyon, bilinç bulanıklığı, kas seğirmesi ve nöbetlere neden olabilir. Dr. Türk, mantarın türünü ve içeriğini bilmeden tüketmenin son derece tehlikeli olabileceğini vurguluyor.

Belirti Varsa Hemen Yardım Alın

Mantar yedikten sonra herhangi bir belirti görülürse hemen tıbbi yardım alınmalıdır. Zehirlenme belirtileri beklenmemeli ve “geçer” diye düşünülmemelidir. Erken müdahale toksinlerin etkisini azaltabilir ve hayat kurtarabilir. Tüketilen mantarın bir örneği veya kalanı saklanmalı ve sağlık personeline gösterilmelidir.

Yanlış Müdahalelerden Kaçının

Mantara bağlı zehirlenme şüphesi varsa hasta kusturulmamalıdır. Halk arasında yaygın olan yoğurt, süt veya limon yedirme gibi uygulamalar yapılmamalıdır çünkü bu yöntemler toksinleri etkisiz hale getirmez.

Kültür Mantarı Tercih Edin

Mantar zehirlenmelerinden korunmanın en iyi yolu, doğadan toplanan veya kaynağı bilinmeyen mantarlardan uzak durmaktır. Kontrollü koşullarda üretilen kültür mantarlarını tercih edin. Evde yapılan işlemler; kaynatma veya haşlama gibi yöntemler toksinleri yok etmez.

Zehirliliği Azaltma Yöntemleri Yanıltıcıdır

Kimi zaman sirke veya tuz eklemek gibi yöntemlerin toksinleri etkisiz hale getirdiği düşünülse de bu yanlış bir kanıdır ve genellikle daha ağır sonuçlara yol açabilir.

Kış Öncesi Risk Artıyor

Sonbaharda artan yağışlar ile birlikte doğada kendiliğinden yetişen mantarların sayısı da artmaktadır. Bu dönemde özellikle pazarlarda satılan yabani mantarlar dikkatli tüketilmelidir.

Toplumsal Sağlık Sorunu

Mantar zehirlenmeleri sadece bireysel sağlık sorunları yaratmaz; aynı zamanda toplum sağlığını da tehdit eder. Bu nedenle toplu tüketilen yerlerde dikkatli olunması gerekir.

Tıbbi Destek Almaktan Çekinmeyin

Mantar tüketimi sonrası herhangi bir rahatsızlık hissedildiğinde hemen sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Dr. Türk’ün de belirttiği gibi erken müdahaleler hayati önem taşır.

Zehirlenme Belirtilerini Tanıyın

Mantar zehirlenmesinin belirtileri mide bulantısı, kusma ve baş dönmesi olabilir. Daha ileri vakalarda ise nöbetler veya bilinç kaybı görülebilir.

Zehirli Mantarların Ortak Özellikleri

Zehirli mantarlar genellikle parlak renklere sahiptir ancak bu her zaman geçerli değildir. Bazı tehlikeli türler yenilebilir olanlarla benzer görünebilir.

Yanlış Bilgilerden Kaçının

Pek çok yanlış bilgi dolaşmakta; örneğin tüm beyaz mantarların güvenli olduğu yanılgısı oldukça yaygındır ama doğru değildir.