Antepfıstığı Meyve İç Kurdu (Megastigmus pistaciae) ve Mücadele Yöntemleri

Antepfıstığı Meyve İç Kurdu Tanımı ve Yaşayışı

Antepfıstığı meyve iç kurdu erginleri yaklaşık 4.6-5.1 mm uzunluğunda olup genellikle sarı renklidir. Yumurtaları kirli beyaz renkte ve uzun yapılıdır. Zararlının genç larvaları da kirli beyaz renkte olup geliştikçe virgül şeklini alır. Larvanın baş ve abdomen uçları ince, orta kısmı ise daha kalındır.

Pupa döneminde rengi mat beyaz olup kamburumsu bir görünüm sergiler. Bu zararlı kış aylarını antepfıstığı meyvesinin içinde larva halinde geçirir. Mayıs ayının ortalarına doğru pupa dönemine girer ve bu dönem yaklaşık 20-25 gün sürer. Pupa olan larva, ergin çıkışı için önceden küçük bir çıkış deliği hazırlar.

Güneydoğu Anadolu’da mayıs ayının ortasında erginler çıkmaya başlar. Çıkışın 3. veya 4. gününden itibaren dişi bireyler yumurtalarını bırakır. Böylece zararlının yaşam döngüsü yeniden başlamış olur.

Antepfıstığı Meyve İç Kurdu Zarar Şekli

Bu zararlı, özellikle haziran ayı içinde meyvelerde zarar yapmaya başlar. Önceki yılın zarar görmüş meyvelerinden çıkan erginler, henüz iç kabuğu tam olarak sertleşmemiş olan yeni danelere yumurta bırakır. Yumurtalar genellikle meyvenin sap kısmına yakın etli dokuya bırakılır.

Yumurtlama sırasında bırakılan borucuğun girdiği yerde siyah renkli halka şeklinde iz oluşur. Bu iz zamanla meyvenin kurumasına, kahverengileşmesine ve gelişiminin durmasına neden olur. Dışarıdan bakıldığında sağlıklı gibi görünen meyvelerin içinde aslında larvalar gelişimini sürdürür. Bu durum, hasat döneminde ciddi verim kaybına yol açar.

Antepfıstığı meyve iç kurdu zararı, özellikle ticari değeri yüksek olan fıstık üretiminde büyük kayıplara neden olduğu için üreticilerin en çok korktuğu haşerelerden biridir.

Zararlı Olduğu Bitkiler

Antepfıstığı meyve iç kurdu yalnızca antepfıstığı ve onun yabani türleri olan buttum ağaçlarında görülmektedir. Bu durum zararlının yayılımını sınırlasa da, antepfıstığı bahçeleri için ciddi bir tehdit oluşturmaktadır.

Mücadele Yöntemleri

Antepfıstığı meyve iç kurdu ile mücadelede hem kültürel önlemler hem de kimyasal yöntemler kullanılmaktadır. Ancak sürdürülebilir tarım açısından kültürel önlemler öncelikli tercih edilmelidir.

Kültürel Önlemler

• Hasat döneminde, bir önceki yılın meyvelerinden 300 adet örnek alınarak kontrol yapılmalıdır. Eğer bu meyvelerin içinde %10’dan fazla canlı larva tespit edilirse, bu bahçelerde ilaçlama yapılması gerekmektedir.
• Bahçede yerde kalmış veya ağaç üzerinde kurumuş meyveler toplanmalı ve imha edilmelidir. Çünkü bu meyveler zararlının kışı geçirmesi için uygun bir ortam oluşturur.
• Bahçelerde düzenli kontroller yapılarak zararlının erken tespit edilmesi sağlanmalıdır.

Kimyasal Mücadele

Kimyasal mücadele, kültürel önlemlerin yetersiz kaldığı durumlarda uygulanmalıdır. İlaçlamada en önemli nokta, zararlının biyolojik döngüsüne uygun dönemde müdahale etmektir. Erginlerin yoğun çıkış yaptığı dönemden itibaren yapılacak ilaçlama, larvaların meyvelere zarar vermesini engelleyebilir.

Ancak bilinçsiz ilaçlama hem doğaya hem de ürüne zarar verebilir. Bu nedenle Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından önerilen ruhsatlı ilaçların kullanılması büyük önem taşır.

Antepfıstığı Zararlıları Arasında Önemi

Antepfıstığı meyve iç kurdu, tek başına bir bahçede verimin %50’ye kadar düşmesine neden olabilmektedir. Ayrıca zararlı nedeniyle içi boş veya kurumuş meyveler çoğalmakta, bu da üreticinin hem kalite hem de miktar açısından büyük kayıplar yaşamasına yol açmaktadır.

Bu nedenle antepfıstığı yetiştiricileri, antepfıstığı göz kurdu gibi diğer zararlılarla birlikte meyve iç kurduna karşı da düzenli olarak mücadele planı yapmalıdır.

Sonuç

Antepfıstığı, ülkemiz için hem ekonomik hem de kültürel açıdan büyük öneme sahiptir. Ancak bu değerli ürünün sağlıklı bir şekilde yetiştirilmesi için antepfıstığı meyve iç kurdu (Megastigmus pistaciae) gibi zararlılarla etkin şekilde mücadele edilmesi gerekmektedir. Zamanında alınacak kültürel önlemler, doğru dönemde yapılacak ilaçlamalar ve düzenli bahçe kontrolleri sayesinde bu zararlının verdiği zarar minimuma indirilebilir.

Üreticilerin zararlıyı iyi tanıması, yaşam döngüsünü öğrenmesi ve doğru yöntemlerle mücadele etmesi, hem kaliteyi hem de verimi artıracaktır.