Çiçek Tripsi (Frankliniella intonsa)
Çiçek tripsi, özellikle çilek ve birçok kültür bitkisinde önemli zararlara yol açan küçük, hızlı hareket eden bir böcek türüdür. Hem çiçek hem de meyve döneminde zarar vererek ciddi verim kayıplarına neden olur.

Çiçek Tripsinin Tanımı ve Yaşam Döngüsü
- Çiçek tripsleri 0.9–1.3 mm büyüklüğünde, ince uzun yapılı ve oldukça hareketlidir.
- Ağız yapıları törpüleyici-emici tiptedir.
- Erginlerin iki çift kanadı vardır ve kanat kenarları saçak şeklinde kıllarla çevrilidir.
- Yumurtalarını çiçek ve yaprak dokusu içine bırakırlar.
- Kışı ergin halde toprakta veya bitkiler üzerinde geçirirler.
- Çiçek tomurcukları oluştuğunda çileğe geçerler ve çiçeklenme döneminde yoğunlukları artar.
Tür farkları:
- Frankliniella occidentalis: Erginler gri-sarımsı kahverengi, üzerinde küçük kahverengi benekler bulunur.
- Frankliniella intonsa: Erginler kahverengi-sarı tonlarında olup, gri beneklere sahiptir.
Çiçek Tripsinin Zarar Şekli
- Çiçek ve meyveden özsuyu emerek bitkiye zarar verir.
- Çiçek dökülmesine, meyvelerin küçük ve sert olmasına yol açar.
- Meyvede şekil bozukluğu, düzensiz olgunlaşma ve bronzlaşma görülür.
- Yüksek popülasyonlarda %90’a varan ürün kaybına sebep olabilirler.
- Ayrıca emgi yerlerinden bakteri, mantar ve virüs hastalıkları bulaştırarak bitkinin sağlığını tehdit ederler.
Çiçek Tripsinin Zarar Verdiği Bitkiler
Çiçek tripsleri polifag (çok konukçulu) zararlılardır. Çileğin yanı sıra pek çok bitkiye zarar verir:
- Pamuk, turunçgil, kuşkonmaz
- Domates, biber, patlıcan, bamya, fasulye, soya
- Kavun, karpuz, böğürtlen
- Karanfil, krizantem ve birçok süs bitkisi
- Çiçekli yabancı otlar
Çiçek Tripsi ile Mücadele Yöntemleri
Kültürel Önlemler
- Zararlının yoğun görüldüğü alanlarda yabancı ot temizliği yapılmalıdır.
- Tripslerin yayılmasını önlemek için çilek tarlası çevresinde konukçu bitkiler bulundurulmamalıdır.
- Entegre mücadele kapsamında biyolojik ve mekanik yöntemlerle kontrol sağlanabilir.
Kimyasal Mücadele
- Tripslere karşı doğrudan kimyasal mücadele yerine, entegre mücadele uygulanmalıdır.
- Aşırı ilaç kullanımından kaçınılmalı, direnç gelişimini engellemek için ilaçlamalar dikkatli yapılmalıdır.
- Trips yoğunluğunu belirlemek için tarlada rastgele 100 çiçek kontrol edilmelidir.
- Ortalama 10 trips/çiçek olduğunda ilaçlamaya karar verilir.
- İlaçlama zamanı: Çiçeklenme öncesinde veya bitkilerin %10’u çiçek açmadan önce yapılmalıdır.
- Uygulama, polinatörlerin zarar görmemesi için sabah erken saatlerde ve rüzgarsız havada yapılmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Çiçek tripsi en çok hangi bitkilere zarar verir?
En çok çilekte görülse de domates, biber, patlıcan, kavun, karpuz ve süs bitkilerinde de ciddi zarar oluşturur.
Çiçek tripsi zararını nasıl anlayabilirim?
Meyvelerde düzensiz olgunlaşma, bronzlaşma ve şekil bozukluğu görülmesi trips zararının en belirgin işaretidir.
Çiçek tripsi ile mücadelede en etkili yöntem hangisidir?
Yabancı ot temizliği ve entegre mücadele en etkili yöntemlerdir. Kimyasal ilaçlar ise yalnızca zararlı yoğunluğu kritik seviyeye ulaştığında uygulanmalıdır.
🔗 Ayrıca bakınız:
Çiçek tripsi
ÇİÇEK TRİPSİ TANIMI VE YAŞAYIŞI:
• Çiçek tripsleri, 0.9–1.3 mm büyüklüğünde, oldukça küçük, ince uzun ve hareketli böceklerdir (Ağız yapıları, törpüleyici-emicidir. Erginler iki çift kanatlı olup, kenarlarında saçak şeklinde kıllar bulunur.
Yumurtalarını çiçek ve yaprak dokusu içine bırakır. Kışı ergin halde toprakta ve bitkiler üzerinde geçirirler.
Çiçek tomurcuklarının oluşmasıyla birlikte çileğe geçerler ve çiçek döneminde yoğunlukları artar.
• F. occidentalis: erginler gri sarımsı kahverenginde olup, üzerinde küçük kahverengi benekler bulunur.
• F.intonsa: erginler kahverengi ve sarının değişik tonlarında olup, üzerlerinde gri benekler bulunur.
ÇİÇEK TRİPSİ ZARAR ŞEKLİ:
Çiçek tripsleri, çileğin çiçek ve meyvesinin bitki özsuyunu emerek, çiçek dökümü ile verim düşüklüğüne, meyvenin küçük, sert ve çekirdekli olmasına, düzensiz olgunlaşmasına, bronzlaşmasına ve şekil bozukluğuna neden olmaktadır.
Yüksek popülasyonlarda %90 oranında zarar yapabilirler.
Tripsler, çileğe emgi yerlerinden değişik bakteri, mantar ve virüs hastalıklarını bulaştırarak da zararlı olurlar.
ÇİÇEK TRİPSİ Zararlı Olduğu Bitkiler:
Çiçek tripsleri polifag türlerdir.
Pamuk, turunçgil, kuşkonmaz, taş yoncası, üçgül, domates, bamya, biber, fasulye, soya, kavun, karpuz, patlıcan, böğürtlen, karanfil, krizantem ve birçok süs bitkisi ile çiçekli yabancı otlar önemli konukçuları olarak belirlenmiştir.
ÇİÇEK TRİPSİ MÜCADELE YÖNTEMLERİ:
Kültürel Önlemler :
Çiçek tripsleri ile mücadelede zararlının yoğun olarak çıktığı alanlarda, yabancı ot temizliğine dikkat edilmelidir.
Tripsler çiçekli yabancı otlardan kültür bitkilerine geçerek zarar yaparlar.
Çilek tarlası içerisinde ve etrafında zararlının diğer konukçularının bulundurulmamasına özen gösterilmelidir.
Kimyasal Mücadele :
• Çiçek tripslerine karşı doğrudan kimyasal mücadele önerilmesi yerine, diğer zararlılar (Kırmızı örümcek, Yaprakbiti vb.) ile entegre edilmesi ana hedef olmalıdır.
Çabuk direnç geliştirmeleri nedeniyle, bilinçsizce ve yoğun ilaç kullanımından kaçınılmalıdır.
• Tripslere karşı mücadele zamanını belirlemek için, çilek tarlası farklı yönlerde rasgele gezilerek en az 100 çiçek kontrol edilir.
Bu amaçla, en erkenci çeşidin çiçeklenmesinden başlayıp tüm çeşitlerde çiçekler açıncaya kadar haftada 1-2 kez kontroller yapılmalıdır. Trips yoğunluğu ortalama 10 trips/çiçek olduğunda, kimyasal mücadeleye karar verilir. Sayımlarda, çiçekler beyaz bir tepsi içerisine silkelenerek yere düşen bireyler sayılmalıdır.
İlaç uygulamaları, çiçeklenme dönemindeki dölleyicilerin (polinatör) korunması için, böcek faaliyetinin en az olduğu çiçeklenme öncesinde veya bitkilerin %10’u çiçek açmadan önce yapılmalıdır.
• İlaçlamalar, bitki çiçeklerinin açık olduğu günün erken saatlerinde çiğ kalktıktan hemen sonra ve rüzgarsız avada yapılmalıdır. Çiçeklerin içerisi ve yaprakların alt yüzeyi kaplama ilaçlanmalıdır.
Alıntıdır.












