Fındık Kokarcasının Tanımı ve Yaşayışı

• Erginleri 11-14 mm boyunda olup üstten bakıldığında yeşil, kahverengi ya da yeşilimsi kahverengi renktedir. Alt kısımları açık yeşil veya kırmızı renklidir.
• Yumurtaları açık yeşil renkte ve fıçı biçimindedir. Bir dişi yaklaşık 70 yumurta bırakır.
• Yumurtalar genellikle 14-28’lik gruplar halinde fındık yapraklarının alt yüzlerine bırakılır. 8-10 gün içinde yumurtadan nimfler çıkar.
• Birinci dönem nimfler yumurta kümesi üzerinde topluca beslenir, ikinci dönemini otlar üzerinde geçirir, üçüncü dönemden sonra ise fındık meyvesine geçerek zarara başlar.
• Zararlı yılda bir döl verir.
• Kışı ergin olarak yere dökülmüş yaprakların altında veya korunaklı alanlarda geçirir.

Fındık Kokarcasının Konukçuları

Fındık kokarcası yalnızca fındıkla sınırlı kalmaz, farklı bitkilerde de zarara neden olabilir. Başlıca konukçuları şunlardır:

• Kiraz
• Dut
• Elma
• Narenciye
• Kızılağaç
• Böğürtlen
• Fındık altındaki yabancı otlar

Fındık Kokarcasının Zararı

Fındık kokarcası zararı hem miktar hem de kalite açısından üreticiyi olumsuz etkiler.

• Ergin ve nimfleri fındık meyvesinde emgi yaparak zarar verir.
• Sarı Karamuk: Erken dönemde meyve irileşmeden önce emgi yapılırsa, içi boş, şekilsiz veya dökülen meyveler oluşur.
• Kara Karamuk: Meyve irileştikten sonra zarar gören fındıkların içi lekeli, şekilsiz ve kalitesiz olur.
• İleri dönemlerde “lekeli iç” zararı %20’ye kadar çıkabilir. Bu durum ihracatta büyük sorunlara yol açar.

Mücadele Yöntemleri

Kültürel Önlemler

• Fındık bahçelerinde yabancı ot temizliği düzenli yapılmalıdır.
• Bahçede zararlının barınabileceği alanlar ortadan kaldırılmalıdır.

Kimyasal Mücadele

• Fındık kokarcasına karşı ayrıca ilaçlama yapılmasına gerek yoktur.
• Fındık kurdu için yapılan ilaçlama, fındık kokarcasına karşı da etkilidir.
• İlaçlama kararını vermek için bahçede 10-30 ocak seçilir, sabah veya akşam serinliğinde dallar bez üzerine silkelenir.
• Ocak başına bir veya birden fazla ergin bulunan bahçelerde ilaçlama yapılır.
• Kullanılacak ilaçlar ve dozlar için en yakın il veya ilçe tarım müdürlüklerinden bilgi alınmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

Fındık kokarcası en çok hangi dönemde zarar verir?
Üçüncü nimf döneminden itibaren fındık meyvesinde emgi yapmaya başlar ve en fazla zararı bu dönemde verir.

Fındık kokarcası sadece fındıkta mı görülür?
Hayır. Kiraz, dut, elma, narenciye, böğürtlen ve bazı yabancı otlar da konukçuları arasındadır.

Fındık kokarcası ile fındık kurdu aynı anda mı ilaçlanır?
Evet, fındık kurduna karşı yapılan ilaçlama aynı zamanda fındık kokarcasını da kontrol altına alır.

İhracatta sorun yaratır mı?
Evet. Fındık kokarcası zararı özellikle “lekeli iç” oluşumuna yol açtığı için ihracatta kalite kaybına sebep olur.

Benzer zararlılar hakkında daha fazla bilgi almak için:

• Fındık Kurdu
• Pis Kokulu Yeşil Böcek
• Ekin Kambur Böceği

Fındık kokarcası (ALINTI)

Tanımı ve yaşayışı:
• Fındık yeşil kokarcası yetişkinleri 11-14 mm boyunda, üstten görünüşü yeşil, kahve renkli ya da yeşilimsi kahverengidir. Alttan görünüşü açık yeşil ya da kırmızıdır.
• Yumurtaları açık yeşil renkte, fıçı biçimindedir.
• Zararlı, kışı ergin olarak yere dökülmüş yapraklar altında ya da korunabilecekleri yerlerde geçirir.
• Kışlayan erginler mart sonu ya da nisan başında hava sıcaklığı 18-20 °C ye ulaşınca kışlaklardan çıkarlar. Çıkış kısa sürede tamamlanır ve çıkan erginler çiftleşip yumurtalarını bırakırlar.
• Bir dişi yaklaşık 70 yumurta bırakır.
• Yumurtaları genellikle 14-28’lik gruplar halinde fındık yapraklarının alt yüzlerine bırakırlar, yumurtalar 8-10 gün içinde açılır.
• Yumurtalardan çıkan birinci dönem nimfler yumurta kümesi üzerinde ya da çok yakınında ve toplu olarak beslenirler. İkinci dönemi otlar üzerinde geçirirler ve üçüncü dönemden sonra fındıklar üzerine geçerek zarar yapmaya başlar.
• Yılda 1 döl verir.

Konukçuları:
Karadeniz bölgesinde fındık zararlısı olarak bilinmesine rağmen; kiraz, dut, elma, narenciye, kızılağaç, böğürtlen ve fındık altlarında bulunan yabancı otlar diğer konukçularıdır.

Zararı:
• Meyvelerde ergin ve nimfleri emgi yapmak suretiyle zararlı olur.
• Fındık kurdunda olduğu gibi, bunlar da karamuk oluştururlar.
• Sarı Karamuk: Erken dönemde (Temmuz ayı içinde), meyveler normal iriliğe gelinceye kadar geçen dönemde zarar gören meyvelerde oluşur. Fındık kokarcasının meyvelerde beslenmesi sonucu meyvelerin içi boştur ya da şekilsizdir ve meyve dökümüne neden olarak ürün kaybına sebep olurlar.
• Kara Karamuk: İlerleyen dönemde, meyveler normal iriliğe ulaştıktan iç bağlayıncaya kadar geçen dönemde zarar gören meyvelerde oluşur. Fındık kokarcasının meyvelerde beslenmesi sonucu emgili meyvelerin içi şekilsiz ve lekelidir. Ürün kalitesinde düşmeye sebep olurlar. ‘Lekeli iç’ şeklindeki zarar, iç fındıklarda bazen % 20 ye kadar çıkmakta ve ihracatta önemli sorunlar yaratmaktadır. Ekonomik zararı yüksektir.

Mücadele:
Kültürel Önlemler: Fındık bahçelerinde yabancı ot temizliğine dikkat edilmelidir.
Kimyasal Mücadele: Kışlamış erginlere karşı ayrı bir mücadele yapmaya gerek yoktur. Fındık kurduna karşı yapılacak ilaçlama ile her iki zararlı kontrol altına alınabilmektedir. İlaçlamaya karar vermek için bahçe büyüklüğüne göre 10-30 ocak seçilir. Sabah ya da akşam serinliğinde ocaktaki dallar bir bez üzerine silkelenir ve bez üzerine düşen nimfler sayılır. Ocak başına bir veya birden fazla kışlamış ergin bulunan bahçelerde mücadele uygulanır. Kullanılacak ilaçlar ve dozları hakkında en yakın il veya ilçe müdürlüklerine başvurulmalıdır.
Tarım Danışmanı: Cemile SAĞLAM