Pamuk Yaprak Biti (Aphis gossypii): Pamuğa Gizli Tehdit
Pamuk yaprak biti, pamuk üretimini olumsuz etkileyen en yaygın zararlılardan biridir. Bilimsel adı Aphis gossypii olan bu küçük haşere; 1-2 mm boyutlarında, açık sarı, yeşil, kırmızımsı pembe ya da siyah renkte görülebilir. Zararlının vücudunun arka kısmında yer alan iki adet mum borucuğu (kornikulus), tanımlanmasını kolaylaştırır. Halk arasında “Püseron”, “Ballık” ya da “Zenk” gibi isimlerle de anılır.
Pamuk Yaprak Bitinin Yaşam Döngüsü ve Üreme Şekli
Pamuk yaprak biti hem eşeysiz hem de eşeyli olarak çoğalabilir. Ancak Türkiye’deki pamuk alanlarında genellikle eşeysiz üreme ile yayılım gösterir. Sezon boyunca 4 nimf dönemi geçiren bu zararlı, uygun koşullarda bir dölünü 4 ila 7 gün gibi kısa sürede tamamlayabilir.
Nemli ve serin hava koşullarını seven yaprak bitleri, sıcaklık arttığında hızla popülasyon kaybına uğrar. Bu nedenle iklim koşulları, zararlının yoğunluğunu doğrudan etkiler. Pamuk bitkilerinin tepe sürgünlerinde ve yaprak altlarında koloni halinde yaşarlar.
Bitkiye Verdiği Zararlar
Yaprak bitleri, bitkinin özsuyunu emerek beslenir. Bu durum, yapraklarda sararma, kıvrılma ve renk değişimine neden olur. Salgıladıkları tatlı ve yapışkan madde, yaprak yüzeyinde fumajin adı verilen siyah bir küf tabakasının oluşmasına yol açar. Fumajin, fotosentez sürecini engellediği için bitkinin gelişimini durdurur. Özellikle genç fidelerde görüldüğünde büyüme geriliği ve verim kaybı kaçınılmaz hale gelir.
Bitki üzerinde karınca görülmesi, genellikle yaprak bitlerinin varlığına işaret eder. Çünkü karıncalar, yaprak bitlerinin salgıladığı tatlı maddeyle beslenir ve onları korurlar.
Zararlının Artmasına Neden Olan Faktörler
- Dengesiz sulama
- Aşırı azotlu gübre kullanımı
- Pamuk bitkisinde gevşek dokuların oluşması
- İdeal nem ve sıcaklık koşulları
Bu koşullar altında yaprak bitleri daha kolay ürer ve popülasyonlarını artırır.
Empoasca (Pamuk Yaprak Piresi) ile Birlikte Zararı Artar
Pamuk yaprak piresi (Empoasca spp.), yaprak biti ile birlikte görüldüğünde zararın boyutu daha da artar. Yaprak piresi, yumurtalarını yaprak, sap ve damarların altına bırakır. Larvalar, 5 evreli gelişme sürecinde bitki özsuyunu emerek yapraklarda siyah lekeler, sararma, kıvrılma ve dökülmelere neden olur. Ayrıca salgıladıkları toksik maddeler bitkide phloem tıkanıklığına neden olur. Bu da özsu taşınmasını engelleyerek gelişmeyi durdurur.
Pamuk yetiştirilen tüm bölgelerde görülebilen bu iki zararlı, özellikle birlikte bulunduklarında ürün kaybını ciddi oranda artırır.
İlgili Konular:
İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KONULAR
ZİYARETÇİ YORUMLARI
BİR YORUM YAZ