Gece Öksürüğüne İyi Gelen Bitkiler: Öksürüğü Hafifletmeye Yardımcı Doğal Seçenekler

Ancak gece öksürüğüne iyi gelen bitkiler konusunda önemli bir ayrım yapmak gerekir. Her bitki her öksürük türünde aynı etkiyi göstermez ve bitkisel ürünlerin önemli bir bölümünde bilimsel kanıtlar sınırlıdır. Bu nedenle bitkiler, özellikle uzun süren veya şiddetli öksürüklerde tıbbi tedavinin yerine düşünülmemelidir. (nhs.uk)

Bir diğer konumuz: Bağırsakları Çalıştıran Şifalı Bitkiler: Kabızlığa Karşı Hangi Bitkiler Kullanılır?

Gece Öksürüğüne İyi Gelen Bitkiler Nelerdir?

Gece öksürüğünü hafifletmek amacıyla geleneksel olarak kullanılan bazı bitkiler arasında kekik, sarmaşık yaprağı, zencefil ve papatya bulunur. Bununla birlikte bu bitkilerin kanıt düzeyleri birbirinden farklıdır.

Özellikle kekik ve sarmaşık yaprağı, Avrupa İlaç Ajansı’nın bitkisel ilaç değerlendirmelerinde öksürükle ilişkili kullanımları bulunan bitkiler arasında yer almaktadır. Ancak bu değerlendirmeler belirli bitkisel preparatları ve belirli öksürük türlerini kapsar.

Kekik

Kekik, öksürük için en çok kullanılan bitkilerden biridir. Avrupa İlaç Ajansı, Thymus vulgaris ve Thymus zygis türlerinin belirli preparatlarının soğuk algınlığıyla ilişkili balgamlı öksürüklerde geleneksel olarak kullanılabileceğini belirtiyor.

Burada önemli nokta, kekikle ilgili kanıtların özellikle balgamlı öksürük üzerine olmasıdır. Kekik çayının her türlü gece öksürüğünü kesin olarak geçirdiğini söylemek bilimsel açıdan doğru değildir. (European Medicines Agency (EMA))

Kekik çayı özellikle sıcak bir içecek olarak boğazı rahatlatabilir. Ancak aşırı tüketim yerine ölçülü kullanım tercih edilmelidir.

Sarmaşık Yaprağı

Sarmaşık yaprağı (Hedera helix) içeren belirli bitkisel preparatlar, balgamlı öksürükte balgamın çıkarılmasına yardımcı olan ekspektoran olarak değerlendirilmiştir.

Avrupa İlaç Ajansı, sarmaşık yaprağı preparatlarının balgamlı öksürükte kullanılabileceğini ve bazı çalışmalarda öksürük şiddetinin azalması yönünde sonuçlar bulunduğunu bildiriyor. Bununla birlikte bu ürünlerin yaş sınırı ve kullanım şekli preparata göre değişebilir.

Bu nedenle evde hazırlanmış sarmaşık yaprağının doğrudan tüketilmesi yerine, gerekiyorsa eczanelerde bulunan ve kullanım talimatı belirlenmiş ruhsatlı ürünler tercih edilmelidir.

Zencefil

Zencefil, halk arasında boğazı rahatlatmak ve soğuk algınlığı döneminde tüketmek amacıyla kullanılan bitkilerden biridir. Sıcak zencefil içeceği boğazda oluşan rahatsızlık hissinin azalmasına yardımcı olabilir.

Ancak zencefilin gece öksürüğünü doğrudan tedavi ettiğini gösteren güçlü klinik kanıtlar bulunmadığından, kesin bir öksürük tedavisi gibi değerlendirilmemelidir.

Zencefilin sıcak suyla hazırlanması, özellikle sıvı tüketimini artırması açısından da rahatlatıcı olabilir.

Papatya

Papatya çayı, özellikle akşam saatlerinde rahatlamak amacıyla tüketilen bitki çaylarından biridir. Sıcak içecek olması boğazı geçici olarak rahatlatabilir.

Ancak papatyanın gece öksürüğünü tedavi ettiğine yönelik güçlü klinik kanıtlar sınırlıdır. Bu nedenle papatya çayını öksürük tedavisi olarak değil, destekleyici bir içecek olarak değerlendirmek daha doğrudur.

Bal Gece Öksürüğünü Hafifletebilir mi?

Bal bir bitki değildir ancak gece öksürüğü söz konusu olduğunda doğal seçenekler arasında özellikle anılması gerekir.

Araştırmalarda balın özellikle üst solunum yolu enfeksiyonları sırasında görülen öksürüğün azalmasına ve uyku kalitesinin iyileşmesine yardımcı olabileceğine dair bulgular bulunuyor. Mayo Clinic de balın bir yaşından büyük çocuklarda öksürüğü azaltabileceğini belirtiyor. Ancak yetişkinlerde balın diğer reçetesiz öksürük ilaçlarından daha etkili olduğu kesin olarak gösterilmiş değil.

Bir yaşından küçük bebeklere kesinlikle bal verilmemelidir. Bunun nedeni bebeklerde botulizm riski bulunmasıdır.

Gece Öksürüğü İçin Bitki Çayı Nasıl Tüketilebilir?

Bitki çaylarının hazırlanmasında kullanılacak miktar bitkinin türüne göre değişir. Bu nedenle özellikle konsantre ekstreler, tentürler veya uçucu yağlar için gelişigüzel doz belirlemek doğru değildir.

Basit bitki çaylarında ise ürünün ambalajındaki hazırlama ve kullanım talimatlarına uyulması daha güvenlidir.

Özellikle kekik yağı gibi uçucu yağlar, normal kekik çayıyla aynı şey değildir. Uçucu yağların ağızdan kullanımı daha farklı güvenlik değerlendirmeleri gerektirir. Avrupa İlaç Ajansı, kekik yağı içeren belirli tıbbi preparatların kullanımının yetişkinlerle sınırlandırılabildiğini ve alerjik reaksiyonlar gibi yan etkiler görülebileceğini belirtiyor.

Gece Öksürüğünü Hafifletmek İçin Başka Neler Yapılabilir?

Gece öksürüğünde yalnızca bitkilere odaklanmak yerine öksürüğü tetikleyen nedeni de dikkate almak gerekir.

Soğuk algınlığına bağlı öksürüklerde yeterli sıvı tüketmek, dinlenmek ve sıcak içeceklerden yararlanmak rahatlama sağlayabilir. NHS, öksürüklerin çoğunun 3-4 hafta içerisinde kendiliğinden düzelebildiğini ve sıvı tüketiminin önerilen öz bakım yöntemlerinden biri olduğunu belirtiyor.

Bununla birlikte gece öksürüğünün nedeni her zaman soğuk algınlığı değildir. Alerjiler, astım, reflü, burun akıntısının boğaza doğru akması ve bazı solunum yolu hastalıkları da gece öksürüğüne neden olabilir.

Bu nedenle sürekli tekrarlayan gece öksürüğünde yalnızca bitkisel çözümlerle yetinmek yerine nedenin belirlenmesi önemlidir.

Gece Öksürüğünde Hangi Bitkiler Daha Çok Öne Çıkıyor?

Bilimsel veriler değerlendirildiğinde bitkileri şu şekilde ele almak daha doğru olur:

Kekik: Özellikle soğuk algınlığıyla ilişkili balgamlı öksürükte geleneksel kullanımı bulunuyor.

Sarmaşık yaprağı: Belirli preparatları balgamlı öksürükte ekspektoran olarak değerlendiriliyor. (European Medicines Agency (EMA))

Zencefil: Sıcak içecek şeklinde boğazı rahatlatmak amacıyla kullanılabilir; ancak gece öksürüğünü tedavi ettiği kesin olarak söylenemez.

Papatya: Sıcak bitki çayı olarak rahatlatıcı olabilir; doğrudan öksürük tedavisi olduğuna ilişkin güçlü kanıt bulunmamaktadır.

Bal: Bitki olmamasına rağmen özellikle soğuk algınlığına bağlı öksürükte destekleyici doğal seçenekler arasında değerlendirilebilir. Bir yaşından küçük çocuklara verilmemelidir.

Gece Öksürüğünde Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

Öksürüğün uzun sürmesi veya giderek şiddetlenmesi durumunda doktora başvurmak gerekir. Özellikle nefes darlığı, göğüs ağrısı, yüksek ateş, kanlı balgam, ciddi halsizlik veya solunum güçlüğü gibi belirtiler varsa tıbbi değerlendirme geciktirilmemelidir.

Avrupa İlaç Ajansı da kekik ve sarmaşık yaprağı gibi bitkisel öksürük preparatlarının kullanımında belirtilerin kötüleşmesi veya devam etmesi halinde sağlık profesyoneline başvurulmasını öneriyor.

Uzun süren gece öksürüğü özellikle astım, reflü veya başka bir solunum yolu probleminin belirtisi olabilir. Bu nedenle sürekli tekrarlayan öksürüğü yalnızca bitki çaylarıyla bastırmaya çalışmak doğru yaklaşım değildir.

Sonuç

Gece öksürüğüne iyi gelen bitkiler arasında kekik ve belirli preparatlarıyla sarmaşık yaprağı öne çıkmaktadır. Zencefil ve papatya ise daha çok sıcak içecek olarak boğazı rahatlatmak amacıyla tercih edilebilir. Bal da özellikle soğuk algınlığına bağlı öksürükte destekleyici bir seçenek olabilir.

Ancak bitkisel ürünlerin etkisi öksürüğün nedenine ve kullanılan preparata göre değişir. Bu nedenle “doğal olduğu için tamamen zararsızdır” düşüncesi doğru değildir. Özellikle çocuklarda, hamilelikte, kronik hastalığı bulunanlarda veya düzenli ilaç kullananlarda bitkisel ürün kullanılmadan önce doktor ya da eczacıya danışılması daha güvenlidir.