Kekre (Acroptilon repens) Nedir ?

Kekre Acroptilon repens tarım alanlarında sık rastlanan ve özellikle buğday başta olmak üzere pek çok hububat çeşidinde zarara yol açan istilacı bir yabancı ottur. Ülkemizde nadas alanları, yol kenarları, sulama kanalı çevreleri ve bakımsız boş araziler kekrenin yayılma alanları arasında yer alır. Hem hızlı çoğalması hem de çevre koşullarına kolay uyum sağlaması nedeniyle tarımsal üretimde önemli ekonomik kayıplara neden olabilir.

Bu bitkinin en belirgin özelliği sürünücü yatay kök yapısına sahip olmasıdır. Toprak altında gelişen ve güçlü bir şekilde ilerleyen bu kökler sayesinde kekre kısa sürede geniş bir alana yayılır.

Bir Diğer Konumuz: Kamış (Phragmites australis) Nedir ve Nerelerde Yetişir

Kekrenin Çevre İstekleri

Kekre farklı iklim ve toprak tiplerinde yaşayabilir. Özellikle buğday tarlalarında yoğun olarak görülmesi onu ciddi bir tarımsal zararlı haline getirir. Hububat dışındaki pek çok kültür bitkisinin içinde de gelişim gösterebilir. Tarımsal mücadelede en zorlayıcı noktaların başında kekrenin toprak altında uzanan kök sistemi gelir. Çünkü bu sistem sayesinde hem kuraklığa dayanıklıdır hem de yüzeydeki bitki yok edilse bile kısa sürede yeniden çıkabilir.

Nadas uygulamalarında, yani tarlanın belli süre boş bırakıldığı dönemlerde bile kekre güçlü rizom yapısı sayesinde büyümeye devam eder. Bu yönüyle hem aktif ekim dönemlerinde hem de boş bırakılmış arazilerde kontrol edilmesi gereken bir yabancı ot olarak ön plana çıkar.

Kekrenin Morfolojik Özellikleri

Kekre çok yıllık otsu bir bitkidir ve genel olarak 16 ile 40 cm arasında boylanır. Bitki tabandan itibaren dallanır ve bu dallanma yapısı onun yoğun bir görünüm kazanmasına neden olur. Gövde ve yapraklar üzerinde ince, yumuşak ve gri renkli tüyler bulunur. Bu tüyler bitkiye mat bir görünüm kazandırır.

Yaprakların Yapısı

Kekre bitkisinin yaprak düzeni almaşık dizilişlidir. Bu durum yaprakların gövde üzerinde tek tek ve farklı yönlerde sıralanması anlamına gelir. Rozet yaprakları bitkinin erken döneminde görülür ve düzensiz loblara sahiptir. Bu yapraklar 5 ile 10 santimetre uzunluk, 1 ile 2 buçuk santimetre genişlik gösterebilir. Üst yapraklar ise daha küçük, daha sade yapıda ve lobsuzdur.

Çiçek Yapısı

Kekrenin çiçek tablaları tekli yapıda olup genelde 12 ile 17 milimetre çapındadır. Başçık şeklinde görülen çiçekler tüpsü bir yapıya sahiptir. Renkleri pembemsi ya da morumsudur. Bu renk geçişi özellikle yaz döneminde tarlalarda dikkat çekici bir görüntü oluşturur.

Tohum Özellikleri

Kekre tohumları 2 ile 4 milimetre boyundadır. Tohumların sert kabuk yapısı onları çevresel koşullara karşı dayanıklı hale getirir. Bu nedenle kekre sadece kök sistemiyle değil, tohum yoluyla da kolaylıkla yayılabilir.

Kekrenin Tarım Üzerindeki Etkileri

Kekrenin en büyük zararı kültür bitkileriyle rekabete girmesidir. Kökleri oldukça agresif bir şekilde yayıldığı için toprak altındaki besin ve su kaynaklarını hızla tüketir. Bu durum özellikle buğday gibi ekonomik değeri yüksek ürünlerde ciddi verim kayıplarına neden olabilir.

Kekre yoğunlaştığı alanlarda güneş ışığının bitki sıralarına ulaşmasını engeller. Aynı zamanda toprağın havalanmasını da olumsuz etkileyerek istenmeyen bir sıkışma meydana getirir. Bir diğer olumsuz etki ise hızlı yayılımı nedeniyle tarla işleme ekipmanlarını zorlamasıdır.

Kekre ile Mücadelede Dikkat Edilmesi Gerekenler

Kekrenin kök yapısı oldukça güçlü olduğu için mücadele uzun vadeli ve düzenli şekilde yapılmalıdır. Toprak sürümü bu bitkinin rizomlarını parçalayarak daha geniş bir alana yayılmasına neden olabileceğinden tek başına çözüm değildir.

Çiftçilerin en sık yaptığı uygulamalardan biri erken dönemde mekanik mücadeledir. Bitki henüz yeterli gelişimi göstermemişken yapılan yüzeysel sökümler etkili olabilir. Bununla birlikte nadas döneminde tarlayı tamamen boş bırakmak yerine bakımlı tutmak ve toprağı kontrol altında tutmak gerekir.

Kekre ile mücadelede doğru zamanlama oldukça önemlidir. Bitki çiçeklenme dönemine girmeden yapılan müdahaleler yeni tohum oluşumunu engelleyeceği için yayılım hızını azaltır.

Doğal Ekosistemde Kekrenin Yeri

Kekre çoğu zaman tarımsal açıdan zararlı bir ot olarak görülse de doğal ekosistemde belirli bir rolü vardır. Toprak altında kalan kök yapısı toprağın tutunmasına katkı sağlayabilir. Ayrıca bazı böcek türleri için yaşam alanı oluşturur. Ancak bu faydalar tarım alanlarındaki zararını dengeler nitelikte değildir.

Sık Sorulan Sorular

Kekre bitkisi neden bu kadar hızlı yayılır

Kekrenin yatay ve sürünücü kök sistemi toprağın içinde hızla ilerler ve yeni sürgünler oluşturur. Bu nedenle kısa sürede büyük alanlara yayılabilir.

Kekre hangi ürünlere zarar verir

En çok buğday tarlalarında görülür ancak diğer hububat çeşitleri ve bazı kültür bitkilerinde de rekabet ederek verim düşüşüne yol açabilir.

Kekreyle mücadelede en etkili yöntem nedir

En etkili mücadele yöntemi erken dönemde yapılan mekanik söküm ve tarlanın düzenli kontrol altında tutulmasıdır.

Kekrenin çiçekleri ne renk olur

Kekrenin çiçekleri pembemsi ya da morumsu renktedir ve tekli başçık yapısında görülür.