Tarla sarmaşığı bilimsel adıyla Convolvulus arvensis tarım alanlarının en inatçı ve en hızlı yayılan yabancı otlarından biridir. Çok yıllık yapısı güçlü rizomları ve derin kök sistemi sayesinde kolay kolay yok edilemeyen bu bitki hem verimi düşürür hem de tarla işçiliğini zorlaştırır. Bitkiler ve şifalı bitkiler arasında bazı türlerin faydalı olduğu bilinse de tarla sarmaşığı faydadan çok zarar veren bir bitki olarak kabul edilir.

Bu tür özellikle buğday arpa nohut pamuk sebze alanları gibi tarım arazilerinde ciddi yayılım gösterir. Hem tohumla hem de rizomla çoğalması onu diğer yabancı otlara göre çok daha dirençli hale getirir. Aşağıda tarla sarmaşığının yapısını gelişimini ve mücadele yöntemlerini detaylı şekilde bulabilirsiniz.

Bir Diğer konumuzu da inceleyebilirsiniz: Saka Dikeni Nedir (Carduus pycnocephalus) Özellikleri ve Faydaları

Tarla Sarmaşığının Tanımı ve Yaşayışı

Tarla sarmaşığı Convolvulaceae familyasına ait çok yıllık bir bitkidir. Tohumla çoğalabildiği gibi esas olarak rizom adı verilen yatay kök yapıları sayesinde ürer. İlkbahar toprak işlemesinden sonra sürgünleri yüzeye çıkarak hızlı bir gelişim gösterir.

Mayıs ayının sonlarından itibaren çiçeklenme dönemi başlar. Bu dönem ekim ayı sonuna kadar devam eder. Çiçeklenme ile birlikte tohum oluşumu başlar ve tohum kabuğunun sert olması nedeniyle tohumlar toprakta uzun yıllar canlılığını koruyabilir.

Kök Yapısı ve Gelişimi

Tarla sarmaşığının en belirgin özelliği derin kök sistemidir. Rizomlar toprakta 2 metreye kadar inebilir. Yeni sürgünler 60 santimetre derinlikten bile yüzeye çıkabilir. Bu nedenle yüzeysel toprak işlemesi bitkinin yok edilmesi için yeterli olmaz.

Gövde ve Yapraklar

Gövdesi ince tüysüz sarılıcı ve sürünücüdür. Uygun koşullarda 30 ile 100 santimetre arasında büyür ancak bazı durumlarda 3 metreyi bile aşabilir. Yaprakları basit yapıda uzun saplı tüysüz ya da hafif tüylüdür.

Çiçek ve Meyve Yapısı

Çiçekleri huni biçiminde hafif pembe veya morumsu beyaz tonlardadır. Çiçek büyüklüğü 1.5 ile 2.5 santimetre arasında değişir. Çiçek sapı ise yaklaşık 5 santimetredir. Meyveler 6 ile 8 milimetrelik küresel kapsüllerdir ve her kapsülde 1 ile 4 arasında üç köşeli tohum bulunur. Tohumlar koyu kahverengiden siyaha kadar değişen renklere sahiptir.

Üreme Şekli

Tarla sarmaşığı çok yıllık toprak altı rizomları sayesinde her yıl yeniden sürgün oluşturur. Yaz sonunda toprak üstündeki kısımlar ölüyor gibi görünse de kökleri canlılığını korur ve ilkbaharda tekrar büyümeye başlar.

Tarla Sarmaşığının Tarıma Zararları

Tarla sarmaşığı tarlalarda tutunarak diğer bitkilere sarılır ve onların gelişimini engeller. Özellikle nohut mercimek pancar pamuk ve sebze yetiştirilen alanlarda ürün kaybına neden olur. Gelişim sırasında kültür bitkilerinin ışığını besin kaynağını ve suyu paylaşarak rekabete girer.

Derin kökleri nedeniyle topraktan çok miktarda besin çeker. Hızlı ve yoğun şekilde çoğalması tarlanın tamamen kaplanmasına neden olabilir. Bu nedenle tarımda kontrol altına alınması en zor ot türlerinden biridir.

Tarla Sarmaşığı ile Mücadele Yöntemleri

Tarla sarmaşığına karşı etkili mücadele genellikle uzun süreli ve disiplinli bir çalışmayı gerektirir. Tek bir yöntem çoğu zaman yeterli olmadığından kültürel ve kimyasal yöntemlerin birlikte uygulanması önerilir.

Kültürel Mücadele Yöntemleri

Tarla sarmaşığı tohumla çoğalabilse de asıl çoğalmayı toprak altı rizomlarıyla gerçekleştirdiği için toprak işleme çok önemlidir.

Toprak İşleme

Toprak işleme makineleri bulaşık tarlalardan temiz tarlalara geçmeden önce mutlaka temizlenmelidir. Aksi halde rizomlar başka tarlalara taşınabilir.

Sarmaşığın kontrolünde 2 ile 4 hafta aralıklarla toprak işleme yapılması etkilidir. Sürgünler yaklaşık 10 ile 15 santimetre büyüklüğe ulaştığında müdahale edilmelidir.

Bu işlemler rizomlarda biriken besin depolarının azalmasına yardımcı olur. Bitkinin güç kaybetmesi uzun vadede yayılımını azaltır.

Münavebe

Tarlalarda ürün rotasyonu yani münavebe uygulanması uzun süreli kontrol sağlar. Bazı ürünlerde sarmaşık daha hızlı yayılırken bazı ürünlerde gelişimi daha zayıftır. Bu denge doğru kullanıldığında tarla daha temiz hale gelebilir.

Kimyasal Mücadele

Tarla sarmaşığı özellikle nohut tarlalarında kimyasal olarak doğrudan mücadele edilebilen bir tür değildir. Ancak münavebe bitkisi olarak buğday ekildiğinde 2.4 D içerikli ilaçlarla mücadele yapılabilir.

2.4 D Uygulaması

Tarla sarmaşığı 2.4 D maddesine özellikle hızlı gelişme döneminde duyarlıdır. Genellikle 90 ile 110 gram etkili madde uygulaması birçok koşulda etkilidir.

En iyi sonuçlar aşağıdaki dönemlerde alınır
Tomurcuklanma başlangıcı
Tomurcuk çiçeklenme dönemi
Sonbahar sonlarına doğru yapılan uygulamalar

Kurak alanlarda tomurcuklanma öncesi ilaç uygulaması daha başarılı olur. İlkbaharda nadas yapılan alanlarda hem toprak işleme hem de ilaçlama bir arada uygulandığında etkili sonuç elde edilir.

Tarla Sarmaşığı ile Mücadelede Dikkat Edilmesi Gerekenler

Toprak işleme sırasında rizom parçalanır ve her parça yeni bir bitki oluşturabilir. Bu nedenle işlemler düzenli aralıklarla yapılmalı ve mücadele uzun süre devam etmelidir.

Sadece tohum oluşumunu engellemek yeterli değildir. Asıl amaç toprak altındaki rezervlerin zayıflatılmasıdır. Kimyasal uygulamalar tavsiyelere uygun yapılmalı ve ürün değişimi dikkate alınarak planlanmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

Tarla sarmaşığı nedir

Convolvulus arvensis adıyla bilinen çok yıllık bir yabancı ottur. Hem rizom hem de tohum ile çoğalır.

Neden bu kadar hızlı yayılır

Derin kök sistemi ve yatay rizomları sayesinde kısa sürede büyük alanlara yayılır.

Tarla sarmaşığı nasıl yok edilir

Toprak işleme münavebe ve uygun zamanda yapılan kimyasal mücadele birlikte uygulanmalıdır.

Tarlaya nasıl bulaşır

Tohumlarla veya toprak işleme ekipmanlarıyla başka tarlalardan taşınabilir.

Kimyasal ilaç her üründe kullanılabilir mi

Hayır. Nohut gibi ürünlerde doğrudan kullanım mümkün değildir buğday gibi münavebe bitkilerinde uygulanabilir.