Fasulye Antraknozu Etmeni ve Özellikleri

Fasulye antraknozuna neden olan fungus, bitkide aservulus adı verilen yapılar oluşturur. Bu yapılar epidermisin altında gelişir ve yüzeye çıkarak sporlarını yayar.

• Konidiler: Şeffaf, 4.4-5.3 x 13-22 mikron büyüklüğünde olup içinde vakuole benzer boşluklar barındırır.
• Kışı Geçirme: Fungus, tohum içinde veya tarlada kalan hastalıklı bitki artıkları üzerinde kışı geçirir.
• Bulaşma: Hastalıklı fidelerden sağlam bitkilere konidiler aracılığıyla yayılır. Nemli koşullar ve 17-23°C sıcaklık hastalığın gelişmesi için idealdir.

➡ Benzer mantar hastalıkları için bitki hastalıkları kategorimize göz atabilirsiniz.

Fasulye Antraknozu Belirtileri

Hastalığın belirtileri bitkinin farklı kısımlarında görülebilir:

• Fidelerde: İlk yapraklarda ve gövdede koyu kırmızı-kahverengi, içe çökük lekeler görülür. Şiddetli enfeksiyonlarda fideler ölür.
• Yapraklarda: Damarlarda siyah veya kahverengimsi lezyonlar oluşur. Üçgenimsi kurumalar ve yırtılmalar gözlenir.
• Dallarda: Uzun, içe çökük kahverengi-siyah lekeler görülür.
• Meyvelerde: 1-5 mm çapında, içe çökük, siyah ve kahverengi lekeler meydana gelir.
• Tohumlarda: Beyaz veya açık renkli danelerde kırmızımsı kahverengi lekeler oluşur.

Hastalığın en yaygın olduğu bölgeler nemli sahil kuşağı ve özellikle Karadeniz Bölgesi’dir.

Fasulye Antraknozu Mücadelesi

Kültürel Önlemler

• Hastalıksız ve sağlıklı tohum kullanımı en etkili yöntemdir.
• Hastalıklı bitkiler tarladan uzaklaştırılmalıdır.
• Münavebe yapılmalı, aynı tarlaya 3 yıl fasulye ekilmemelidir.
• Tarlada yabancı otlar temizlenmeli, iyi drenaj sağlanmalıdır.
• Bitkilerin havalanması için sık ekimden kaçınılmalıdır.

Kimyasal Mücadele

• İlaçlama sırasında bitkinin tüm yeşil aksamı kaplanmalıdır.
• İlaçlama zamanı:
  • Günlük sıcaklık 17-23°C, nem %92’nin üzerinde olduğunda,
  • 2’li veya 3’lü yaprakların açıldığı dönemde başlanmalıdır.
• Hastalık devam ettiği sürece bir haftalık aralıklarla ilaçlamaya devam edilir.

Sık Sorulan Sorular

Fasulye antraknozu en çok nerelerde görülür?

Nemli iklimlerde, özellikle Karadeniz Bölgesi’nde daha yaygındır.

Fasulye antraknozu bitkiye nasıl zarar verir?

Fidelerde ölüme, yaşlı bitkilerde yaprak kurumalarına ve meyve ile tohumlarda kalite kayıplarına yol açar.

Mücadelede en etkili yöntem nedir?

Hastalıksız tohum kullanımı, ekim nöbeti ve uygun kültürel önlemler en etkili çözümdür.

Fasulye antraknozu

Etmenin genel özellikleri :
Fungusun üreme organı epidermisin altında gelişen sonra üst kısmını yırtarak ortaya çıkan tabak biçimindeki aservulustur. Aservulus içinde jelatinimsi bir madde ile sarılı ufak ve şeffaf konidi taşıyıcıları, bunların üzerinde de boyutları 4.4-5.3 x 13-22 mikron olan şeffaf merkezi kısımlarında vakuollere benzer boşluklar içeren konidiler bulunur.

Etmen kışı tohum içinde veya tarladaki hastalıklı bitki artıkları üzerinde geçirir.’ Bulaşık tohumların tarlada çimlenmesi sonucu belirtiler önce kotiledonlarda görülür. Sekonder enfeksiyonlar için inokulum kaynağı olan hastalıklı fidelerdeki konidiler, çeşitli yollarla sağlam bitkilere rastladıklarında, suyun mevcudiyetinde çimlenerek penetrasyonlar yaparlar. Fungus uygun iklim koşullarında yaprak, dal veya meyvelerde 4-5 gün içinde inkubasyon süresini tamamlayarak leke oluşturur. Enfeksiyon süresi için en uygun koşullar % 92 ‘ nin üstünde orantılı nem ve 27°C altındaki sıcaklıktır. Hastalığın gelişmesi için optimum sıcaklık 17-23°C, minimum 15°C, maksimum sıcaklık ise 31°C tir.

Belirtileri: 
Hastalık ilk olarak yeni çıkan fidelerin ilk yapraklarında ve gövdelerinde koyu kırmızımtırak kahverengi, içe çökük lekeler halindedir. Böyle fideler gelişmeden ölürler. Daha sonra belirtiler yapraklarda, damarlarda yer yer uzunlukları değişik ölçülerde önceleri kırmızımtırak kahverengi sonraları siyah lezyonlar, şiddetli durumlarda da damarların birleştikleri yerlerde genellikle üçgenimsi kurumalar ve bu kısımların yırtılması, dallarda uzunlaşmasına, içe çökük, tek tek veya birbirleri ile birleşmiş kahverengi-siyah, lekeler, meyvede genellikle 1-5 mm çapında etrafı başlangıçta kırmızımtırakkahverengi, iç kısımları siyah, orta kısmı açık kahverengi ve içe çökük yuvarlak lekeler halinde görülür. Tohumlarda beyaz, danelerde siyah veya kırmızımtrakkahverengi, açık renkli danelerde kırmızımtırak kahverengi yuvarlak lekeler oluşturur. Genç fidelerde ölüme veya gelişmenin yavaşlamasına neden olur. Yaşlı bitkilerin yeşil aksamlarındaki kurumalar ve meyvelerdeki lekeler sonucu üründe kalite yönünden kayıplar olur. Etmeni fungus olup, kışı tohum içinde veya tarladaki hastalıklı bitki artıklarında geçirir. Bulaşık tohumların tarlada çimlenmesi sonucu belirtiler önce ilk yapraklarda görülür. Hastalık fidelerden etrafa çeşitli yollarla yayılır, uygun iklim koşullarında yaprak, dal veya meyvelerde bulaşmadan sonra 4-5 gün içinde leke oluşturur.Genellikle nemli sahil bölgelerimizde (örneğin Karadeniz Bölgesi) hastalık yaygın olarak görülmektedir.

Mücadele:
Kültürel Önlemler :
Hastalıkla mücadelede en ekonomik ve etkili yöntem hastalıksız tohumluk kullanmaktır. Bunun için tohumluk daneler hastalık görülmeyen bahçelerden seçilmelidir. Hastalıklı bitkileri tarladan uzaklaştırmak, hastalığın toprağa bulaştığı saptanan tarlalarda en az 3 yıllık bir münavebe uygulanarak, iyi bir drenaj, fasulye bahçesindeki yabancı otları ortadan kaldırarak bitkilerin iyi havalandırılmalarını sağlamak diğer önemli kültürel önlemlerdir.

Kimyasal Mücadele :
İlaçlamada bitkinin tüm yeşil aksamının ilaçlanmasına özen gösterilmelidir.

İlaçlama Zamanı :
İlaçlamaya günlük ortalama sıcaklığın I7-23°C arasında olduğu, orantılı nemin % 92’nin üstüne çıktığı, 2’li ve 3’lü yaprakların açtığı zaman başlamak gerekirse de hastalığın epidemi koşullan dikkate alınarak ilaçlamaya hastalığın yörede görülmesi ile başlamak uygulama bakımından daha pratik bir yoldur. İklim koşullarının hastalığın gelişmesine uygun olarak devam ettiği sürece bir haftalık aralıklarla ilaçlamaya devam edilir.