Kabakgillerde Külleme (Erysiphe cichoracearum) Hastalığı ve Mücadele Yöntemleri

Bu yazımızda külleme hastalığının tanımı, belirtileri, yayılma koşulları, zararları ve mücadele yöntemleri hakkında detaylı bilgi bulabilirsiniz. Ayrıca benzer konularda bilgi almak için külleme hastalığı yazımıza da göz atabilirsiniz.

Kabakgillerde Külleme Hastalığı Nedir?

Külleme, bitkilerin özellikle yaprak yüzeylerinde görülen mantar kaynaklı bir hastalıktır. Erysiphe cichoracearum adlı etmen, yapraklar üzerinde beyaz toz tabakası şeklinde bir görünüm oluşturur. Bu görüntü, hastalığın en karakteristik belirtisidir.

Hastalık ilerledikçe yaprak dokuları zarar görür, fotosentez düşer ve bitki zayıflar. Çiftçiler açısından en büyük sorun ise ürünün gelişim sürecinin yavaşlaması ve pazar değerinin düşmesidir.

Kabakgillerde Külleme Belirtileri

Külleme hastalığını erken dönemde teşhis etmek mücadelenin en önemli adımıdır. Belirtiler şu şekilde sıralanabilir:

• Hastalık genellikle bitkilerin yaşlı yapraklarında başlar, ardından genç yapraklara da geçer.
• Yaprakların üst yüzeyinde beyaz, toz tabakası şeklinde lekeler oluşur.
• Zamanla lekeler birleşir ve yaprağın her iki yüzeyini, yaprak sapını ve gövdeyi kaplar.
• İlk aşamada beyaz renkte olan bu lekeler, ilerleyen dönemde esmerleşir.
• Yapraklar kuruyup dökülür, bu da bitkide gelişme durmasına yol açar.
• Gelişim durduğu için ürün kaybı meydana gelir.

Özellikle 27 °C sıcaklık külleme için en uygun ortamdır. Bu nedenle sıcak yaz aylarında kabakgillerde hızlı yayılım gözlenebilir.

Kabakgillerde Külleme Görülen Bitkiler

Külleme sadece kabak bitkisi ile sınırlı değildir. Kabakgiller familyasındaki birçok ürün bu hastalıktan etkilenir. Bunlar:

• Hıyar (salatalık)
• Kavun
• Kabak
• Karpuz

Özellikle serada yetiştirilen ürünlerde nem oranının yüksek olması nedeniyle külleme daha sık görülür. Bu durum da üreticiler için büyük kayıplara yol açar.

Kabakgillerde Külleme Zararı

Külleme hastalığının verdiği zararlar yalnızca yapraklarla sınırlı değildir. Hastalığın ilerlemesiyle birlikte:

• Bitki fotosentez yapamaz hale gelir.
• Çiçeklenme ve meyve oluşumu azalır.
• Meyveler küçük kalır ve pazarlama değeri düşer.
• Gelişim yavaşladığından erken hasat imkanı ortadan kalkar.

Ayrıca, hastalıkla mücadele edilmediğinde %30-50’ye varan ürün kayıpları yaşanabilir.

Kabakgillerde Külleme Mücadelesi

Külleme hastalığına karşı mücadelede hem kültürel yöntemler hem de kimyasal ilaçlama büyük önem taşır.

Kültürel Önlemler

• Hasattan sonra hastalıklı bitki artıkları mutlaka toplanıp yakılmalıdır.
• Tarlada dengeli sulama yapılmalı, aşırı nemden kaçınılmalıdır.
• Sık dikimden kaçınarak hava sirkülasyonu artırılmalıdır.
• Dayanıklı çeşitlerin tercih edilmesi külleme riskini azaltır.

Bu yöntemler, hastalığın yayılımını önemli ölçüde yavaşlatır.

Kimyasal Mücadele

Külleme çok hızlı yayıldığından, kimyasal mücadele çoğu zaman kaçınılmaz hale gelir.

• İlk belirtiler görüldüğünde ilaçlamaya başlanmalıdır.
• İlaçlama sırasında bitkinin her tarafı kaplanmalıdır.
• Havanın serin ve rüzgarsız olduğu zamanlar ilaçlama için en uygun dönemdir.
• Yağış sonrası veya yoğun çiğ bulunduğunda toz kükürt uygulamasından kaçınılmalıdır, çünkü güneş ışığı ile yanıklar oluşabilir.
• Günlük sıcaklık ortalaması 27 °C’nin üstüne çıktığında ve nem %50’nin altına düştüğünde ilaçlamaya ara verilmelidir.

Bu kurallara uyulduğunda külleme kontrol altına alınabilir.

Kabakgillerde Külleme ve Diğer Hastalıklarla Karışma Durumu

Külleme belirtileri bazen diğer yaprak hastalıklarıyla karıştırılabilir. Özellikle mildiyö ve antraknoz gibi hastalıklarla benzer belirtiler gösterebilir. Bu nedenle kesin teşhis için bir uzmana danışmak önemlidir. Mildiyö hastalığı hakkında detaylı bilgiyi sitemizde bulabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Kabakgillerde külleme en çok hangi dönemde görülür?

Külleme, özellikle sıcak ve nemli havalarda hızla yayılır. 27 °C civarı sıcaklıklar hastalık için en uygun ortamlardır.

Külleme hastalığı sadece kabakta mı görülür?

Hayır. Hıyar, kavun, karpuz gibi diğer kabakgillerde de yaygın şekilde görülür.

Külleme ilaçlaması ne zaman yapılmalıdır?

İlk belirtiler ortaya çıkar çıkmaz ilaçlamaya başlanmalıdır. Özellikle yaprak üst yüzeyinde beyaz lekeler görüldüğünde gecikmeden mücadele edilmelidir.

Küllemeye karşı doğal yöntemler var mı?

Bazı üreticiler kükürt tozu ve biyolojik preparatlarla başarılı sonuçlar alabilmektedir. Ancak yoğun bulaşmalarda kimyasal mücadele gereklidir.

Sonuç

Kabakgillerde külleme, tarımsal üretimde ciddi ürün kayıplarına neden olan en önemli yaprak hastalıklarından biridir. Erken dönemde alınacak kültürel önlemler ve zamanında yapılacak kimyasal mücadele sayesinde hastalık kontrol altına alınabilir.

Eğer siz de kabak, hıyar, kavun veya karpuz yetiştiriyorsanız, düzenli kontrol yapmalı ve belirtileri görür görmez önlem almalısınız. Daha fazla bilgi için bitki hastalıkları kategorimizi ziyaret edebilirsiniz.